Gebelik Testleri
Gebeliğin oluşması ile birlikte 8-9. günlerde kanda HCG hormonu salgılanmaya başlar. HCG hormonu ilişkiden yaklaşık 12- 14 gün sonra 100 mIU /ml civarına çıkmaktadır. Bu da kişinin beklenilen adet dönemine geldiği güne uyan dönemdir. Yani bir kadın adet gününe geldiği halde adet görmemişse –eğer varsa- kan testi yolu ile gebeliği tespit edilebilir.
İdrarda hamilelik tespiti ise kandakinden birkaç gün daha geç ortaya çıkacaktır. Bu da beklenilen adet sonrası 4-7 günlük retard (gecikme) sonrası döneme uyar. Hamilelik şüphesi taşıyan pek çok kadın soluğu ilk olarak bir eczanede alır. Eczanelerde satılan ve “prediktör” veya “Home Pregnancy Test (HPT)” adı verilen özel gebelik testleri kolay uygulanabilirlik, çabuk sonuç verme ve ucuz olmalarından dolayı bir cazibe halindedir.
Prediktör’ler sensitivite (duyarlılık) durumlarına göre hamileliğin daha erken veya daha geç dönemlerde sonuç verebilmektedirler. Hamileliği düşünen ve arzulayan kişiler için gebe kalma “pembe bir düş” iken gebe kalmak istemeyen kişiler için bu durum tam bir “kabus” olabilir.
Piyasada (eczanelerde) satılan ve kişinin kendi kendine uyguladığı testlerin güvenilirliği laboratuvar testlerine göre biraz daha düşüktür. Sonuçlar yanlış olarak pozitif veya yanlış olarak negatif çıkabilmektedir. Bu nedenle adet gecikmesi olan ve kendi kendine yaptığı test negatif çıkan kadınlar hekimlerini durumları hakkında bilgilendirmeli ve onun önerilerine uymalıdırlar.
Ayrıca evde kendi kendine yapılan idrardan hamilelik testleri (prediktorler) birkaç türlüdür. Bu testleri yapmadan önce kişi test içindeki prospektüsü birkaç kez okumalı ve testi hatalı uygulamamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Prediktörler hamileliği nasıl saptar?
Prediktörler idrarda atılan HCG hormonunu tespit ederek hamileliği saptamaya yarayan test çubuklarıdır. İdrarda HCG değerlerinin yükselmesi kandakinden daha geç olur. Bu nedenle bir kişinin gebeliği ilişkiden ortalama olarak 15 günden sonra kanda, 18-20 gün sonra idrarda ortaya çıkmaktadır.
Prediktörün duyarlılığı ne demektir?
Evde yapılan gebelik testlerinin duyarlılığı, gebeliği erken dönemde yakalaması ile orantılıdır. Yani, bir gebeliği bir prediktör ne kadar erken yakalarsa o kadar duyarlıdır. Eczanelerde satılan pek çok hamilelik testinin hassasiyeti 20-50 mIU/mL arasındadır. Yani hCG değeri 20 mIU/mL’nin altındaysa test sonuç vermeyecektir. Kanda beta HCG ölçümüne dayanan gebelik testi daha kesin ve net sonuç vermektedir. Ayrıca gebeliğin gidişatını göstermede de kandaki gebelik testleri daha güvenilirdir.
Evde hamilelik testleri nasıl yapılır?
Öncelikle eczaneden testi satın almadan önce “son kullanma tarihi”nin geçip geçmediğini kontrol ediniz. Her hamilelik testinin kendine ait özellikleri olabilir. Bu nedenle eczaneden test aldığınızda öncelikle kullanma talimatını okuyunuz. Test için en uygun örnek; sabah ilk tuvalette alınan “orta idrar” ınızdır. Yani sabah ilk idrarınızda, idrar yapmaya başlayıp biraz idrarınızı dışa boşalttıktan sonra idrar örneğini almanız daha uygun olacaktır. Testin özelliğine göre idrarınızı bir kaba alıp damlalık ile damlatmanız, idrar kabına batırmanız ya da direkt olarak idrarınızı yaparken testi akan idrara tutmanız uygulanabilecek yöntemlerdir.
Gebelik testleri ne zaman pozitifleşir?
Erken dönemde adetinizin yeterince gecikmesini beklemeden yaptığınız gebelik testi hamile olduğunuz halde negatif sonuç verebilir. Emin olabilmek için adetinizin en az 7 gününün gecikmesini beklemenizde fayda var. (Bu da yaklaşık olarak ilişkiden 20 gün sonrası bir dönem demektir) Ancak kesin emin olabilmek için kanda gebelik testi (Beta HCG) de yaptırabilirsiniz. Beta HCG hem daha önce hem de daha kesin olarak sonuç verecektir. Beklenilen adet dönemi geldiğinde adet görmediğinizde eğer gebeliğiniz varsa kanda gebelik testi pozitif (müspet) olacaktır. (Bu da yaklaşık ilişkiden ortalama 15 gün sonrası bir döneme denk gelir)
Prediktör testlerinin güvenirlilik oranı nedir?
Yapılan çalışmalarda idrarda gebelik testinin duyarlılığının (saptama oranının) % 90 olduğu görülmüştür. % 10 olguda ise embrio daha henüz rahme bile yerleşmemiş olduğundan test yanlış negatif sonuç vermektedir. Adet gecikmesinden yedi gün sonra bu testlerdeki var olan gebeliği saptama şansı ise % 97’lere çıkmaktadır. Bu nedenle adet gecikmesini izleyen 1-2 günde testinizi yaptıysanız ve sonucunuz negatif çıktıysa, adet görmediğiniz takdirde testinizi mutlaka 1 hafta sonra yeniden yapmanızda fayda olacaktır.
İdrarınızı bir süre tuttuktan sonra testinizi yapınız…
Bir süre idrarınızı tutarak testinizi yapmanız yanılma şansınızı azaltacaktır. Çünkü idrar tutmanız ile birlikte mesanede biriken HCG hormon düzeyi artmaktadır. Testi yaptığınız gün ne kadar geçse idrar tutmanız gereken süre o kadar azdır. Örneğin beklediğiniz adet kanaması 1 hafta geçmiş ise idrar tutmadan herhangi bir zamanda testi yapabilirsiniz. Öte yandan adet kanamasını beklediğiniz gündeyseniz ya da adet kanamanız 1-2 gün geciktiyse bu durumda 4 saat idrar yapmayıp daha sonra testi yapmanızda fayda olacaktır. Yine aynı mantıkla sabah kalktığınızda ilk idrarınızdan testinizi yapmanız en uygun zaman olacaktır.
İdrarınızı bir süre tuttuktan sonra testinizi yapınız…
Bir süre idrarınızı tutarak testinizi yapmanız yanılma şansınızı azaltacaktır. Çünkü idrar tutmanız ile birlikte mesanede biriken HCG hormon düzeyi artmaktadır. Testi yaptığınız gün ne kadar geçse idrar tutmanız gereken süre o kadar azdır. Örneğin beklediğiniz adet kanaması 1 hafta geçmiş ise idrar tutmadan herhangi bir zamanda testi yapabilirsiniz. Öte yandan adet kanamasını beklediğiniz gündeyseniz ya da adet kanamanız 1-2 gün geciktiyse bu durumda 4 saat idrar yapmayıp daha sonra testi yapmanızda fayda olacaktır. Yine aynı mantıkla sabah kalktığınızda ilk idrarınızdan testinizi yapmanız en uygun zaman olacaktır.
Test nasıl yapılır?
Eczanelerde satılan değişik markalardaki hamilelik testleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle öncelikle kullandığınız testin prospektüsünü dikkatlice okuyunuz. Genelde idrar testlerinde üç tane pencere bulunur. Bunlardan birine idrar örneği damlatılırken yan yana bulunan iki pencereye bakılarak test yorumlanır. Bu pencerelerden birisi testin doğru şekilde yapılıp yapılmadığınız gösterir (kontrol penceresi). Diğer pencere ise pozitif ya da negatif sonucu verir. (Yanda- pozitif gebelik testi)
Pozitif sonuç varlığında bu penceresinde ya bir çizgi ya da artı işareti çıkar. Sonuç penceresindeki çizginin renginin açık ya da koyu olması anlamını değiştirmez. Bu her durumda pozitif sonuç demektir. Açık çizgi genelde erken dönemde başlamış olan bir gebeliğin varlığına işaret etmektedir.
Bazı testlerde ise sonuç penceresinde artı ya da eksi işareti belirir. Artı pozitif sonucu yani gebeliği, eksi ise gebelik olmadığını gösterir.
Gebelik testinin sonucu okunurken testin kullanma kılavuzunda belirtilen zaman süresince beklenmelidir. Bazı durumlarda test negatif olmasına rağmen bir süre daha beklendiğinde hafif bir çizgi ortaya çıkabilir. Bu şüpheli sonucu belirtir. Ya hamile olmanıza rağmen hCG değeri testin saptayabileceği düzeylere ulaşmamıştır ya da hamile değilsinizdir; ancak test reaksiyon vermektedir. Her iki durumda da testin 1-2 gün sonra tekrar edilmesi ya da kanda gebelik testi yapılması uygundur. İdeal olan tutum testin kullanma kılavuzunda belirtilen zaman sonrasında sonucu yorumlamaktır.
Pozitif sonuç varlığında bu penceresinde ya bir çizgi ya da artı işareti çıkar. Sonuç penceresindeki çizginin renginin açık ya da koyu olması anlamını değiştirmez. Bu her durumda pozitif sonuç demektir. Açık çizgi genelde erken dönemde başlamış olan bir gebeliğin varlığına işaret etmektedir.
Bazı testlerde ise sonuç penceresinde artı ya da eksi işareti belirir. Artı pozitif sonucu yani gebeliği, eksi ise gebelik olmadığını gösterir.
Gebelik testinin sonucu okunurken testin kullanma kılavuzunda belirtilen zaman süresince beklenmelidir. Bazı durumlarda test negatif olmasına rağmen bir süre daha beklendiğinde hafif bir çizgi ortaya çıkabilir. Bu şüpheli sonucu belirtir. Ya hamile olmanıza rağmen hCG değeri testin saptayabileceği düzeylere ulaşmamıştır ya da hamile değilsinizdir; ancak test reaksiyon vermektedir. Her iki durumda da testin 1-2 gün sonra tekrar edilmesi ya da kanda gebelik testi yapılması uygundur. İdeal olan tutum testin kullanma kılavuzunda belirtilen zaman sonrasında sonucu yorumlamaktır.
Ne zaman test yanlış sonuç verir?
Gebe olunduğu halde gebelik yokmuş gibi testin “yanlış negatif” sonuç vermesinin en büyük nedeni testin duyarlılığın az olmasıdır. Yani, çok erken dönemdeki bir gebeliğin salgıladığı hormon düzeyini testin saptayamamasıdır Testin gününden önce yapılması buradaki en önemli faktördür. Testin bozuk ya da son kullanım tarihinin geçmiş olması da bir diğer etkenlerdir.
Gebelik olmadığı halde gebelik varmış gibi testin “yanlış pozitif” sonuçlar ise daha nadir görülür. Bu gibi durumlarda bazen idrardaki -LH hormonu gibi- başka bir hormona çapraz reaksiyon gelişebilir. Bir başka neden de kimyasal gebeliklerdir. Bu durumda çok erken dönemde test pozitif çıkmasına rağmen daha sonra klinik olarak gebelik fark edilemeden embrio canlılığını yitirir ve kan hCG değerleri düşmeye başlar.
Kısırlık tedavilerinde kullanılan HCG iğneleri de kanda gebelik testinin pozitif çıkmasına neden olmaktadır. HCG enjeksiyonundan sonraki 3 gün içinde kanda gebelik testinin bakılması önerilmez.
Yine, tüp bebek tedavilerinde embriyo transferinden sonra en erken 12. günde kanda gebelik testinin yapılması önerilir. Çünkü rahim içine yuvalanacak olan embrio bu dönemden sonra HCG hormonu üretmeye başlamaktadır.
Testin hatalı pozitif sonuç vermesi oldukça ender görülür. Bu nedenle test pozitifse “büyük olasılıkla gebelik var denilebilirken”, test negatif ise “kesin olarak gebelik yok denilemez”.
Bazen gebelikten kesin emin olabilmek, haftasını belirlemek ve gebeliğin rahim içinde mi yoksa dışında mı yerleştiğini görmek için ultrasonografik tetkik çok daha önemlidir.
Gebelik olmadığı halde gebelik varmış gibi testin “yanlış pozitif” sonuçlar ise daha nadir görülür. Bu gibi durumlarda bazen idrardaki -LH hormonu gibi- başka bir hormona çapraz reaksiyon gelişebilir. Bir başka neden de kimyasal gebeliklerdir. Bu durumda çok erken dönemde test pozitif çıkmasına rağmen daha sonra klinik olarak gebelik fark edilemeden embrio canlılığını yitirir ve kan hCG değerleri düşmeye başlar.
Kısırlık tedavilerinde kullanılan HCG iğneleri de kanda gebelik testinin pozitif çıkmasına neden olmaktadır. HCG enjeksiyonundan sonraki 3 gün içinde kanda gebelik testinin bakılması önerilmez.
Yine, tüp bebek tedavilerinde embriyo transferinden sonra en erken 12. günde kanda gebelik testinin yapılması önerilir. Çünkü rahim içine yuvalanacak olan embrio bu dönemden sonra HCG hormonu üretmeye başlamaktadır.
Testin hatalı pozitif sonuç vermesi oldukça ender görülür. Bu nedenle test pozitifse “büyük olasılıkla gebelik var denilebilirken”, test negatif ise “kesin olarak gebelik yok denilemez”.
Bazen gebelikten kesin emin olabilmek, haftasını belirlemek ve gebeliğin rahim içinde mi yoksa dışında mı yerleştiğini görmek için ultrasonografik tetkik çok daha önemlidir.
İlaç kullanımı gebelik testlerini etkiler mi?
HCG hormonu içeren iğneler haricinde kullanılan kısırlık (infertilite) ilaçları, antibiyotikler, ağrı kesiciler, ateş düşürücü ilaçlar, sigara veya alkol tüketimi gibi hiçbir madde kanda veya idrarda yapılan gebelik testlerinin sonucunu etkilememektedir.
Gebelik süresince adet görülür mü?
Hayır. Bize en sık sorulan sorulardan birisi de normal bir şekilde adet (mens, regl) gören bir kadının “gebelik olasılığının bulunup bulunmadığı”dır. Aylık olarak adet gören bir kadının hamile olma olasılığı teorik olarak bulunmamaktadır.
Bir kadın için en kolay ve en ekonomik gebelik testi kendisinin “adeti” dir. Bu nedenle adet gören bir kadın gebe değildir, diğer bir deyişle gebelik testi negatif yani menfi’dir.
Bu durumun tek istisnası ise gebelik döneminde görülen ve bir düşük tehdidi bulgusu olan gebelik kanamalarıdır (abortus imminens, düşük tehdidi). Bu şekilde kişi gebe olduğu halde düşük tehdidine bağlı kanamalar geçirmekte ve hamile olduğunun farkında olmayıp bu kanamaları kendi adeti zannedebilmektedir.
Bir kadın için en kolay ve en ekonomik gebelik testi kendisinin “adeti” dir. Bu nedenle adet gören bir kadın gebe değildir, diğer bir deyişle gebelik testi negatif yani menfi’dir.
Bu durumun tek istisnası ise gebelik döneminde görülen ve bir düşük tehdidi bulgusu olan gebelik kanamalarıdır (abortus imminens, düşük tehdidi). Bu şekilde kişi gebe olduğu halde düşük tehdidine bağlı kanamalar geçirmekte ve hamile olduğunun farkında olmayıp bu kanamaları kendi adeti zannedebilmektedir.
Gebelik Testleri
Gaziantep Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı | Op. Dr. Savaş ERDEM
Formu Doldurarak Randevu Oluşturun. Sizi Arayalım
